Ραψωδία κ΄: Περίληψη

1612791163238.png


ΙΣΤΟΡΙΚΟ

1 – 16 … Και φτάσαμε στη νήσο Αιολία … ένα πλωτό νησί, όπως και στις εικόνες ακριβώς με τείχος, ωσάν τοίχος γύρω-γύρω να υψώνεται. Ο Αίολος ο φίλος των θεών ζούσε εκεί με τη γυναίκα και τα δώδεκα παιδιά του, μέσα σε πλούτο, ευτυχία, άνεση και γλέντια, τρώγοντας τα καλύτερα και πάντρεψε τις έξη κόρες με τους γιούς. Ένα μήνα τους περιποιήθηκε ο Αίολος και ζήτησε να μάθει από τον Οδυσσέα για τον πόλεμο και την επιστροφή των Αχαιών.​

1612791041872.png

17- 27 Όταν θέλησαν να φύγουν, όχι μόνο προγραμμάτισε το κατευόδιο, αλλά ως ταμίας-οικονόμος των ανέμων του Διός, ο Αίολος έκλεισε όλους τους ανέμους πλην ενός, μέσα σ’ έναν ασκό από το δέρμα ενός εννιάχρονου βοδιού. Άφησε Ζέφυρο για να τους σπρώχνει από τη δύση στην Ιθάκη.​
Εννέα μέρες πλέαμε μέρα μαζί και νύχτες,
τη δέκατ’ ήδη φαίνονταν το χώμα της πατρίδας,
και μάλιστα τόσο κοντά που φτάναμε σε τόπους με φωτιές· …
Οδύσσεια κ’ 28-30​
31- 55 … Και ‘’γλάρωσε’’ ο Οδυσσέας, πήρε έναν υπνάκο μια που ‘φταναν στην πατρίδα, που την έβλεπαν μπροστά τους (γι’ αυτό λέμε ότι είναι η Παλική) μετά από εννέα μέρες. Και τότε κάποιοι σύντροφοι περίεργοι, θέλησαν ν’ ανοίξουν τον ασκό να δούνε μέσα τι επιτέλους δώρα πλούσια χαρίζουνε όλοι οι ξένοι στον αφέντη; Και δεν προλάβανε να λύσουν το σκοινί, ορμητικοί πετάχτηκα άνεμοι και μποφόρια, κάνανε πίσω Ζέφυρο να ξεκουραστεί και φέρανε στον Αίολο τα πλοία.
56- 76 Κάτι τσιμπήσανε στην παραλία, άντε να πάρουν και νερό και την άλλη μέρα έδωσαν το παρόν μες στο παλάτι. ‘’Τρελάθηκαν’’ αυτοί από την έκπληξη, ρωτήσαν:
‘’ – Ξέρετε, οι σύντροφοι οι κακοί κι ο ύπνος’’
‘’ - “Ερρ’ εκ νήσου θάσσον…’’ δηλαδή, τσακήσου απ’ το νησί… μια που σε διώχνουν κι οι θεοί.​

1612792911202.png
1612792839345.png

Η θέα από ψηλά και Μυκηναϊκά ευρήματα από το νησί που ενέπνευσε τον Όμηρο για την περιπέτεια και καταστροφή στους Λαιστρυγόνες, τη σημερινή Ιθάκη.
77- 96 Μετά από έξη μέρες έφτασαν στην Τηλέπυλο του Λάμου των Λαιστρυγόνων, σ’ ένα νησί που το τοπίο είναι ίδιο με τον κόλπο του Βαθέως της σημερινής Ιθάκης. Κάνει κι εδώ μια εμπεριστατωμένη παρουσίαση της οργανωμένης βουκολικής ζωής με βάρδιες και σκοπούς. Όπου στη γαλήνη του κόλπου, στον όρμο ας πούμε ‘’Στα δεξά’’, δένει τα καράβια και πιο πέρα το δικό του.
97-132 Αρχίζουνε να ψάχνουνε για πόλη και ανθρώπους. Είδανε καπνό από την πόλη, βρήκανε και δρόμο για τις άμαξες με τη ξυλεία απ’ το δάσος και σε λίγο συναντήσανε μια κόρη, όπως πήγαινε στη βρύση για νερό. Η κρήνη λεγόταν Ατρακία και αυτή ήτανε κόρη του Αντιφάτη. Τους οδήγησε στο παλάτι, όπου βρέθηκαν ενώπιον γιγάντων και η κόρη ήτανε ας πούμε ένα πεντάχρονο μωρό! Τους κυνήγησαν, ο Αντιφάτης έφαγε έναν ζωντανό κι οι άλλοι αλλαλάζοντας τρέξαν στα πλοία. Αλλά δεν πρόλαβαν να αποπλεύσουν, γιατί οι λεβέντες Λαιστρυγόνες τα μεν διέλυσαν με βράχους που τους ‘κοβαν με τα χέρια, τους δε με τα καμάκια τους σουβλίζανε τους ίδιους. Μόνο το πλοίο του Οδυσσέα πάρα ‘κει και άρον-άρον κόβοντας τα σκοινιά και όπου φύγει –φύγει.
ΦΡΙΚΗ…​
Σε ελάχιστους στίχους ο Όμηρος τελείωσε τα ένδεκα από τα δώδεκα καράβια και πληρώματα, σ’ ένα τοπίο απαράλλαχτο, όπως ο κόλπος του Βαθέως της Ιθάκης.​

1612980068315.png
Αμυντικό μενίρ από τη βόρεια σημερινή Ιθάκη.

1612792268115.png
Η παραλία "στα δεξά", στο νησί που σήμερα ονομάζεται Ιθάκη.​
Εκεί που κάνει τις στροφές ο δρόμος, από πάνω διακρίνεται η θέση "Αλαλκομενές", όπου και τα Μυκηναϊκά ευρήματα.​

Με βάση τη μελέτη που πραγματοποιήσαμε σχετικά με την Α' Μεταναστευτική, τη Σάμο, τον Αγκαίο, τον Τεμβρίονα και τον Προκλή, καθώς και τις πρώιμες ονοματοδοσίες της Σάμου, Χυσία και Αστυπαλαία, προκύπτει ότι η μητρόπολη της πεδινής Αστυπαλαίας της Σάμου, είναι η πράγματι απόκρημνη αυτή εδώ πολιτεία της Ομηρικής Σάμης. Αστυπαλαία σημαίνει απόκρημνη πόλη.

133-139 Για τη συνέχεια, καταλήγει σε ένα άλλο νησί με διαφορετικές θρησκευτικές πεποιθήσεις, που τις παρουσιάζει ο Όμηρος με ενδιαφέρον. Είναι η Αία (Ewwa), όπου διαμένει η αδελφή του Αιήτη, μάγισσα Κίρκη (Cirka). Το όνομα αυτό έχει σωθεί στη Μάλτα, χωρίς κανείς να γνωρίζει τι σημαίνει και από ποιο παρελθόν έρχεται, Cirkewwa.​
1612979372579.png
140-186 Eισήλθαν λοιπόν στη Μallieha bay, άραξαν δυο μερόνυχτα κι άρχισαν μετά τις εξερευνήσεις. Ο Οδυσσέας ανέβηκε στα βράχια της Marfa Ridge, αριστερά του, αυτή που έχει το αρχαίο όνομα Cirkewwa και, αντίκρισε καπνό από την καμινάδα μιας οικίας. Γυρίζει για να πει τα νέα στους συντρόφους και συναντά σ’ ένα ρυάκι, ένα με κέρατα τεράστιο ελάφι που κοντοζύγωνε να πιεί νερό. Το σκοτώνει, δένει τα πόδια με κλωνάρια λυγαριάς μαζί με άλλες βέργες το υπόλοιπο, για να γίνει συμπαγές, το φορτώνεται και το πάει δώρο στους συντρόφους που πενθούν. Ακολουθεί συμπόσιο παρηγοριάς.
187-209 Συγκαλεί, την άλλη μέρα, συνέλευση με εισήγηση ότι ναι μεν έχουμε μπερδέψει ακόμα και τα σημεία του ορίζοντα, αλλά να εδώ η νήσος κατοικείται. Κλάμα οι σύντροφοι ενθυμούμενοι τον Κύκλωπα και τους Λαιστρυγόνες, αλλά τελικά έβαλε κλήρο και χώρισε το πλήρωμα στα δυο, είκοσι δυο δικοί του και έτυχε στους άλλους τόσους του Ευρύλοχου, να πάνε ‘κει που ήτανε καπνός.​
1612982954683.png
210-243 Βρήκανε μια καλά δομημένη κατασκευή και γύρω ήμερα θηρία, λύκους και λέοντες, όπως σε Circo σαν σκυλάκια να κουνάνε τις ουρές. Μέσα τραγουδούσε η Cirka με πλεγμένα τα μαλλιά, να πλέκει ένα κέντημα. Όταν της φώναξαν τους υποδέχτηκε, τους κάλεσε κοντά της και έστρωσε τραπέζι. Απ’ έξω ο Ευρύλοχος καχύποπτα κοιτάξει κάθε τόσο και περιμένει. Τους κέρασε πρόσφερε τυρί, ζυμάρι, μέλι τρυφερό, κέρασε δε κρασί από την Πράμνω. Αλλ’ είχε φάρμακα προσθέσει κι ύστερα έδωσε εντολή, με το ραβδί το μαγικό και τους οδήγησε στη μάντρα σα γουρούνια. Κι ώσπου να φτάσουν είχαν γίνει και οι ίδιοι, με τρίχες, γρύλισμα και χοίρου κεφαλή και σώμα, εκτός από τον νου. Θρηνούσαν το λοιπόν, πίσω από τα κάγκελα κι εκείνη τώρα τους παρέθεσε γεύμα με βελανίδια.
244-260 Μαλλιά-κουβάρια έντρομος ο Ευρύλοχος, παρ’ όλο ότι δεν είχε δει τη μεταμόρφωση, έτρεξε στο καράβι και είπε: ‘’– Τους περίμενα απ’ έξω αλλά εξαφανίστηκαν’’
261-273 Ζώστηκε το ξίφος ο Οδυσσέας κι ήθελε να τον οδηγήσει ο Ευρύλοχος, αλλά αρνείται ‘κείνος τρομοκρατημένος κι ο Οδυσσέας ξεκινάει για την Κίρκη, με πρόθεση να απελευθερώσει τους συντρόφους, αφήνοντας τον Ευρύλοχο στη ζεστασιά της σιγουριάς, μια που εκείνος ήθελε να παρατήσουνε αυτούς και να σαλπάρουν.
274-306 Στο δρόμο ο Οδυσσέας συναντάει τον Ερμή με το ραβδί, ως άνδρα νεανία. Τον πληροφορεί ότι οι σύντροφοι έχουν γίνει γουρούνια κι ο ίδιος θα έχει την ίδια τύχη. Του περιγράφει αναλυτικά όλα όσα θα κάνει η Κίρκη και ότι θα βάλει φάρμακα μες στο χυλό, αλλά να μ’ ετούτο το αντίδοτο δεν θα σε πιάσει, κι όταν σε πλησιάσει με ραβδί, πέρνα της στο λαιμό το ξίφος και θα λυγίσει. Θα πέσει στα πόδια σου να κάνεις έρωτα μαζί της κι εσύ απείλησέ την να μη σε κάνει ανίκανο να ορκιστεί και το κρεβάτι δεν αρνούμαστε θεάς! …Και κάνει τσακ και ξεριζώνει ένα μώλυ, που δεν μπορεί να ξεριζώσει ένας θνητός, αυτό που έχει μαύρη ρίζα, το αντίδοτο.​
307-324 Ο Ερμής στον Όλυμπο κι ο Οδυσσέας προς την Κίρκη. Γίνονται στην αρχή όλα όσα περιέγραψε ο Ευρύλοχος και στη συνέχεια όλα όσα του είπε ο Ερμής.

325-347 Η Κίρκη τον θεωρεί και τον ρωτά αν είναι αλώβητος θεός ή μήπως Οδυσσέας, όπως της είχε ορμηνεύσει ο Ερμής. Τον καλεί στο κρεβάτι της. Της ζητά να ορκιστεί ότι δεν θα τον στειρώσει. Και μόνο τότε πλάγιασε μαζί της.
348-372 Είναι στη συνέχεια η σκηνή που αναλαμβάνουν οι τέσσερεις παρακόρες του ονείρου, σαν νεράιδες των ποταμών ή κάποιας κρήνης, πού 'στρωσαν τα θρονιά, τραπέζια αργυρά, τα κάνιστρα χρυσά, κροντήρια με τον οίνο, νερό κι ανάψανε φωτιά. Τον λούσανε και τα λοιπά, ο κάματος να φύγει. Τον έβαλε σε θρόνο βασιλιά και όλα τα καλά επάνω στο τραπέζι.
373-396 Άβολα αισθάνεται ο Οδυσσέας και της ζητά να λύσει τους συντρόφους και τα μάγια. Κι εκείνη άλειψε μια αλοιφή και πέσανε οι τρίχες και έγιναν ακόμα πιο καλοί και όμορφοι οι νέοι.
397-405 Κι οι σύντροφοι μεγάλο κλάμα και συγκινήσανε την Κίρκη. ‘’- Κι άντε καλέστε και τους άλλους και κρύψτε σε σπηλιά το πλοίο’’.
406-427 Όταν τους συνάντησε ο Οδυσσέας ‘καναν σαν να είδαν κάποιον που είχε αναστηθεί ή σα να ‘φτασαν στην πατρίδα. Και του ζητάγανε να περιγράψει που χαθήκανε οι άλλοι και, δεν πιστεύαν’ για την πρόσκληση – το πλοίο σε σπηλιά.
428-437 Ο Ευρύλοχος δεν πείθεται, ζητά από τους άλλους να μην ακολουθούν και βγάζει λόγο να θυμίσει πως χάθηκαν τόσοι σύντροφοι με φταίξιμο του Οδυσσέα.
438-448 Ο Οδυσσέας εκτός εαυτού, θέλει να τον σκοτώσει, οι άλλοι προσπαθούν να τον καλμάρουν, ενώ λίγο μετά τον ακολουθούν όλοι, ακόμα κι ο Ευρύλοχος.
449-465 Συναντούν τους υπολοίπους, που ήδη έχουν λούσει ντύσει τα κορίτσια, σε δεξίωση, είπανε τα καθέκαστα και κλάψανε με πόνο. Κι έτσι η Κίρκη συμπονώντας, κάλεσε όλο το λαό του Οδυσσέα, να τα ξεχάσει όλα όσα πάθανε από ανθρώπους τιποτένιους, να κάτσουνε κοντά της να καρδαμώσουνε και να γίνουν όπως ήταν όταν φεύγανε απ’ την πατρίδα.
466-486 … Κι έτσι έμειναν κοντά της περίπου έναν χρόνο, με κρέατα πολλά και το κρασί να τρέχει και κάθε ομορφιά. Και κάποια μέρα τον καλέσανε οι σύντροφοι να θυμηθεί τον ΝΟΣΤΟ, την πατρίδα. Το ίδιο βράδυ με την Κίρκη στο κρεβάτι αγκαλιά, άρχισε να την εκλιπαρεί να τους αφήσει, μια που πίσω από την πλάτη της τα παλληκάρια του γκρινιάζουν.
487-495 Κι εκεί που ο Οδυσσέας περίμενε μια λογική απάντηση, έστω αρνητική, ναι μεν αλλά, λίγο πιο πριν, πρέπει να κατεβείτε ως τον Άδη!! Αντίθετα από τις άλλες τις ψυχές, του Τειρεσία τα μυαλά, η Περσεφόνη τα κρατάει εναργή. Να πάρετε χρησμό από τον μάντι.
496-540 Αφού στερέψανε τα κλάματα του Οδυσσέα, άρχισε να ρωτάει λεπτομέρειες. Κι η Κίρκη απαντάει για δρομολόγιο Ωκεανού, βοριάς θα σπρώχνει από πίσω, Αχέροντα, Πυριφλεγέθωνα και Κωκυτό, το τέλος των υδάτων της Στυγός, εκεί στη συμβολή θα σκάψεις μιαν οπή ίσαμε πήχη, μελίκρητο (μέλι και γάλα), λευκό αλεύρι κι αφού υποσχεθείς άλλες θυσίες μόλις γυρίσεις στην Ιθάκη βόδι και ένα πρόβατο στον Τειρεσία, εδώ θα σφάξεις το κριάρι και το μαύρο θηλυκό και γύρνα απ’ την άλλη. Και όταν απ’ το αίμα έρθουν να πίνουν οι ψυχές θα αποδιώχνεις με το ξίφος, ώσπου να έρθει και να πιεί ο Τειρεσίας, να σου μετρήσει την οδό – του βίου πεπρωμένο.
541-551 Επήλθε η Αυγή, ντύθηκαν και στολίστηκαν, έκανε εγερτήριο και κάλεσε να φύγουν. Αλλά φευ’…
552-560 Σκασμένος από το μεθύσι ο Ελπήνορας, κοιμότανε στα κεραμίδια και, μες στην παραζάλη, πήγε από την άλλη κι έπεσε στο κενό.
561-574 Αναγγέλλει στους συντρόφους ότι το δρομολόγιο περνάει απ’ τον Άδη κι εκείνοι άρχισαν το μοιρολόι από τώρα. Αλλά δεν γίνεται δουλειά με μοιρολόγια να καθόμαστε να κλαίμε. Κι όπως επιβιβάζονταν, ωσάν αόρατη η Κίρκη ανάμεσά τους, έδεσε κάτω στο αμπάρι το κριάρι και το μαύρο θηλυκό.​


1612977837646.png



ΕΙΚΟΝΕΣ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ:
FILFLA, νότια από τη Μάλτα. Το νησί που ταιριάζει απόλυτα με τις περιγραφές για το Νησί του Αιόλου. Ακόμα και η λέξη Filfla μοιάζει με τον Φίλον Αίολον.
Το καραβάκι σύμβολο της θεωρίας του Νίκου Λιβαδά.

ΕΙΚΟΝΕΣ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟΥ:
ΛΑΙΣΤΡΥΓΟΝΕΣ, από την εργασία του Κωνσταντίνου Καμπάνη για το ''Φανταστικό της Οδύσσειας''.
Η ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ CIRKEWWA της Μάλτας. Θυμίζουμε ότι η Κίρκη ήτανε στην Αία
Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΚΑΙ Η ΚΙΡΚΗ με γουρουνάκια τους συντρόφους, από την εργασία του Κωνσταντίνου Καμπάνη για το ''Φανταστικό της Οδύσσειας''.


ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:


https://homericithaca.com/threads/121/ ,
https://homericithaca.com/threads/13/,
https://homericithaca.com/threads/95/.
 
Τελευταία επεξεργασία:
Μπλουζα Κάτω μέρος