Ραψωδία α΄: Περίληψη

1611980698639.png



ΙΣΤΟΡΙΚΟ
Επίκληση της μούσας από τον ποιητή να τον εμπνεύσει έπος για άνδρα Οδυσσέα πολύτροπο μετά, τα πόσα έπαθε απ’ την κατάκτηση της Τροίας (2)​
Και ο οποίος, από ατασθαλία, να φάν’ (9) τα βόδια (8), οι συντρόφοι (6) οι χαμένοι (7), του Ήλιου (9), έχασε πια το Νόστο (9) και τον κρατά η Καλυψώ (14).​
Κι ενώ όλοι θεοί λυπούνται (19), ένας ο Ποσειδών κρατά κακία (20).​

Κι όταν αυτός πάει να παραστεί στις τελετές, πέρα μακριά, των Αιθιόπων (22), οι άλλοι οι θεοί, αθρόοι στο παλάτι του Διός θα εκδικάζουν τη μνηστηροφονία του Ορέστη (30).

Και έκπληκτοι (32) πώς εκδικήθηκε ο γιός του Αγαμέμνον’, και οι θεοί τον Αίγισθο είχαν προειδοποιήσει (41) με τον Ερμή απεσταλμένο…​
(Εδώ ο Όμηρος ΔΕΝ λέει ότι ο Ορέστης σκότωσε ΚΑΙ τη μάνα του και αρχίζω να υποψιάζομαι ότι είναι μεταομηρικό παραμύθι).​
Ξαφνικά παίρνει το λόγο η Αθηνά (44) πραγματοποιώντας εκπληκτική στρεψοδικία (48) και θέτει θέμα επιστροφής του Οδυσσέα !​

Περιγράφει το νησί με κάθε λεπτομέρεια σα να ‘ναι το Gozo (50) όπου κρατείται ο Οδυσσέας και πετυχαίνει να πείσει τον Δία, ο οποίος ρίχνει την ευθύνη στο θυμό του Ποσειδώνα (68) για την τύφλωση του παιδιού του Κύκλωπα Πολύφημου (69), να σταλεί ο Ερμής να πείσει την Καλυψώ να ελευθερώσει τον Οδυσσέα (85) και η ίδια να πάει στην Ιθάκη (88) να πείσει τον υιό να θέσει θέμα στην αγορά του δήμου (90) να επικρίνει τους μνηστήρες (91) κι ο ίδιος να πάρει εντολή να πάει σε Σπάρτη και Πύλο (93) να αναζητήσει τον πατέρα του (94), ώστε να αποκτήσει φήμη (και εμπειρία 95).

Χωρίς δεύτερη κουβέντα η Αθηνά ετοιμάζεται (96-101), αφήνει τις βουνοκορφές του Ολύμπου (102) και παρουσιάζεται στο πρόθυρο του Οδυσσέα στην Ιθάκη (103) μοιάζοντας με τον φίλο του Οδυσσέα Μέντη , ηγέτη των Ταφίων (105).

Εκεί γύρω οι μνηστήρες έπαιζαν ‘κείνη την ώρα κάτι σαν σκάκι (107), ενώ περίμεναν το γεύμα (109-112).​
Την υποδέχεται ο Τηλέμαχος (113-124).​
125-155 Εισέρχονται Τηλέμαχος και Μέντης, μετά από λίγο, εισερχομένων των μνηστήρων, το γεύμα ξεκινά κι ο Φήμιος ο αοιδός τους συνοδεύει κατ’ ανάγκη.
156-177 Ψιθυριστά ο Τηλέμαχος εκφράζει τη δυσφορία του που γίνονται αυτά και η όλη κραιπάλη ενόσω λείπει ο πατέρας. Ζητά να μάθει ποιος είναι ο ξένος κι αν ήρθε με πλοίο ή ΠΕΖΟΣ (η Ιθάκη δεν αρμενίζει μεσοπέλαγα, ακουμπά πάνω σε μεγάλη στεριά).​
178-212 Η Αθηνά λέει ότι είναι του Αγχίαλου ο Μέντης ο υιός, ηγέτης των Ταφίων. Ρωτά να μάθει αν συνομιλεί, εκείνη τη στιγμή, με τον Τηλέμαχο αυτοπροσώπως και ζητά να μάθει αν γύρισε ο φίλος του ο Οδυσσέας και ποια κατάσταση επικρατεί στην Ιθάκη (221-229).​

Ο Τηλέμαχος επιβεβαιώνει την ταυτότητά του (213-220) και εκφράζει την απογοήτευση, και πως ο πατέρας του έχει χαθεί (230-244), και γιατί ζητούν τη μάνα του σε γάμο οι μνηστήρες, περνώντας το χρόνο τους με το να κατασπαταλάνε το βιός του (245-251).

Η Αθηνά εκφράζει την αγανάκτησή της (252), την πεποίθηση ότι ερχόμενος ο Οδυσσέας θα τους τσακίσει κι όλοι γληγοροπέθαντοι και πικροπαντρεμένοι (253-266) θα χαθούν, ότι είναι θέλημα θεών να μπουν όλα σε μια τάξη (267-271) και αύριο στην αγορά:

- Κάνε μάρτυρα το λαό για τα περαιτέρω:​
1. Να φέρουν δώρα οι μνηστήρες, να γίνει ο γάμος να φύγει η Πηνελόπη και να σκορπίσουν από το παλάτι οι μνηστήρες(αυτό λέει η Οδύσσεια και τ’ άλλα είναι μπούρδες 272-279).​
2. Πάρε πλοίο και συντρόφους και πήγαινε στην Πύλο και στη Σπάρτη προς αναζήτηση του πατρός.​
3. Αν μάθεις ότι πέθανε, τίμησέ τον και μετά προχώρα στη μνηστηροφονία, όπως ο Ορέστης, για να γίνεις ένδοξος κι εσύ (280-304).​
306-313 Ο Τηλέμαχος ενθουσιάζεται και θέλει να τιμήσει τον φίλο του πατέρα του .​

Η Αθηνά αφήνει τα δώρα -βιάζεται- για την επόμενη φορά κι αποδημεί ‘’ώσπερ’’ πτηνό, μια ‘’όρνις ανοπαία’’ (320), έχοντας εμψυχώσει τον Τηλέμαχο (321-324).

Την ίδια ώρα ο αοιδός, ο Φήμιος, τραγούδαγε για θλιβερό το γυρισμό των Αχαιών που ‘’έστησε’’ η Παλλάδα και κατεβαίνει η Πηνελόπη να τον σταματήσει (325-344).

Ο Τηλέμαχος της εξηγεί ότι ο θεός εμπνέει τους αοιδούς κι αυτοί δε φταίνε και να γυρίσει στο υπερώο γιατί τώρα πια τ’ αφεντικό είναι αυτός (345-359).​
Εκείνη πειθαρχεί και ανεβαίνει να κλάψει τον Οδυσσέα για μια φορά ακόμα (360-364).​

Αμέσως μετά ο Τηλέμαχος προκηρύσσει συνέλευση των Ιθακησίων και ζητά από τους μνηστήρες να παν αλλού να κάνουν δεξιώσεις κι άμα δεν βάλουνε μυαλό θ’ απευθυνθεί στη θέληση των ίδιων των θεών! (365-380).

Ενώ όλοι οι άλλοι τον εθαύμασαν (381-387), ο Αντίνοος τον κατηγορεί ως αυθάδη και τον καταριέται (388-398).

Ο Τηλέμαχος εξηγεί ότι υπερασπίζεται αυτά που του άφησε ο πατέρας του, ο ‘’μετριοπαθής’’ Ευρύμαχος υπόσχεται να τον υπερασπιστεί, αλλά συνάμα ζητά να μάθει και το όνομα του ξένου που του έβαλε λόγια (399-411).

Ο Τηλέμαχος λέει ότι δεν έχει ανάγκη κανέναν και καταλαβαίνει μόνος του. Όσο για τον ξένο, ήταν ένας φίλος πατρικός (412-419).​
420-444 Μ’ αυτά και μ’ αυτά, με το χορό και το τραγούδι, έφτασε η εσπέρα.​
Καθείς τραβάει για το σπίτι
και τον Τηλέμαχο οδηγεί
στον Πύργο του Ευρύκλεια τροφός
κι από τα πριν κι όλη τη νύχτα
η σκέψη του Τηλέμαχου ήταν στην Αθηνά
κι όσα οι δυο τους είχαν μιλημένα.


ΕΙΚΟΝΕΣ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ:
- ΠΡΟΜΕΤΩΠΙΔΑ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΑΘΗΝΩΝ (συνέλευση των θεών, Οδύσσεια α΄ 26-95). Η Αθηνά παρίσταται δεξιά του Διός.​
- ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΠΟΥ ΕΥΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΟΜΗΡΙΚΗΣ ΙΘΑΚΗΣ. ΕΚΕΙ ΟΠΟΥ ΔΙΕΞΑΓΕΤΑΙ ΣΤΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ Η ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΚΑΙ ΟΠΟΥ ΟΛΟΚΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΠΟΣ. Διακρίνεται η Κεφαλληνία, η Ιθάκη και μικρό μέρος της Λευκάδας.​
- ΟΛΥΜΠΟΣ: Το ιερό βουνό του Ελληνικού Πανθέου. ΕΚΕΙ ΟΠΟΥ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ ΑΡΧΙΖΕΙ Η ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΜΕ ΤΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΘΕΩΝ, ΑΠΟΥΣΙΑΖΟΝΤΟΣ ΤΟΥ ΠΟΣΕΙΔΩΝΑ. ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΝΑ ΔΟΘΕΙ ΛΥΣΗ ΣΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ.
ΕΙΚΟΝΕΣ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟΥ:
- ΣΚΕΠΤΟΜΕΝΗ ΑΘΗΝΑ, 460-450 π.Χ., Μουσείο Ακροπόλεως (ΣΤΗ Δ’ ΙΘΑΚΗΣ ΕΝΙ ΔΗΜῼ... Οδύσσεια α 103).​
- ΚΡΙΤΟΝΟΥ ΘΗΝΑΙΑΣ ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ. Το μέρος όπου λογικά έβοσκε τα κοπάδια του Οδυσσέα ο ΦΙΛΟΙΤΙΟΣ εκεί στη Μαύρη τη Στεριά (ΗΠΕΙΡΟΙΟ ΜΕΛΑΙΝῌ), στο Δήμο Κεφαλλήνων (ΚΕΦΑΛΛΗΝΩΝ ΕΝΙ ΔΗΜῼ).​
Διακρίνεται ο κόλπος του Λιβαδιού (ΠΟΛΥΒΕΝΘΗΣ ΛΙΜΗΝ) και στο βάθος η Χερσόνησος της ΠΑΛΗΣ Κεφαλληνίας (ΟΜΗΡΙΚΗ ΙΘΑΚΗ -ΧΘΑΜΑΛΗ, ΠΑΝΥΠΕΡΤΑΤΗ ΚΑΙ ΚΕΙΜΕΝΗ ΠΡΟΣ ΖΟΦΟΝ). Ακόμα και από εδώ διακρίνονται οι ευθυγραμμισμένες (ΙΘΥΣ) ακτογραμμές.​
 
Τελευταία επεξεργασία:
Μπλουζα Κάτω μέρος