Ραψωδία γ΄: Περίληψη


1611714610468.png


ΙΣΤΟΡΙΚΟ
Η ραψωδία γ΄ της ΟΔΥΣΣΕΙΑΣ περιγράφει το ταξίδι του Τηλεμάχου στην Πύλο.​

Ξεκινάει με την ανατολή του Ήλιου όταν το πλοίο πέρναγε ανοιχτά από τη Λίμνη του Καϊάφα... Ακολουθεί η άφιξη και παραμονή στην Πύλο διάρκειας μιάμιση μέρας μόνο, με μία διανυκτέρευση... Και τελειώνει με τη μετάβαση στη Σπάρτη μέσω Φηρών, διαδρομή που διαρκεί επίσης μιάμιση μέρα με μία διανυκτέρευση.

Η διανυκτέρευση αυτή γίνεται μάλλον στα σημερινή Αρφαρά (Φηρές) στου Διοκλή το πανδοχείο στα μέσα της διαδρομής. όπως φαίνεται στους χάρτες, που όμως όσον αφορά το χρόνο διάρκειας, αυτό είναι το ένα τρίτο, λόγω του Ταϋγέτου.

Στα βουνά η ταχύτητα, λόγω ανηφόρας και δύσβατου εδάφους, μειώνεται ραγδαία.​
Η αναλογία αυτή διαπιστώνεται και κατά την επιστροφή στη ραψωδία ο΄.​

Συνοδοί στα δύο ταξίδια για τον Τηλέμαχο είναι η ίδια η θεά ΑΘΗΝΑ ως ΜΕΝΤΩΡ -φίλος του Οδυσσέα- στη μετάβαση από την Ιθάκη για την Πύλο, ενώ στη μετάβαση από Πύλο για Σπάρτη συμμετέχει ο γιος του ΝΕΣΤΟΡΑ ο ΠΕΙΣΙΣΤΡΑΤΟΣ.


Αναλυτικά:​

1 – 33 Άφιξη στην παραλία της Πύλου, προετοιμασία για να συναντήσουν τον Νέστορα.
34– 39 Θερμή υποδοχή εν ώρα τελετών για τον Ποσειδώνα και άρα τους έχουν εκλάβει ως απεσταλμένους του.
40- 53 Ο Νεστορίδης Πεισίστρατος τους προσφέρει δέπας αμφικύπελλο και τους καλεί να κάνουν σπονδές για τον Ποσειδώνα.
54- 63 Η Αθηνά-Μέντωρ προσεύχεται στον Ποσειδώνα για την επιτυχία της αποστολής.
64- 67 Μετά προσεύχεται και ο Τηλέμαχος, ενώ παραλαμβάνουν μερίδες από τη θυσία.
68- 74 Ο Νέστωρ τους καλεί να πουν ποιοι είναι και γιατί περιπλανώνται στα πελάγη.
75-101 Παίρνει θάρρος ο Τηλέμαχος και αποκαλύπτει ότι είναι γιός του Οδυσσέα, τον οποίο ψάχνει και στη συνέχεια ζητά να μάθει κατορθώματά του.
102-200 Περιγράφει ο Νέστωρ ότι ο ίδιος και ο Οδυσσέας ήταν στο Ίλιο, όπου χάθηκαν πολλοί και γενναίοι, οι δυο τους μια κοινή απόφαση και για τους Αχαιούς τα πιο καλά που θα ‘πρεπε να γίνουν. ‘’-Όταν μάλιστα έπεσε η Τροία και τσακώθηκαν Μενέλαος και Αγαμέμνων, που ήθελε να μείνει και να συνεχίσει τον πόλεμο (και να γκρεμίσει τελικά ΚΑΙ την Αυτοκρατορία των Χετταίων μαζί με τους Κάσκα της Μαύρης Θάλασσας), μαζί κινήσαμε, Μενέλαος, Διομήδης, εγώ κι ο Οδυσσέας να γυρίσουμε στις πατρίδες μας. Όμως στην Τένεδο ο Οδυσσέας μετάνιωσε, μας παράτησε και γύρισε πίσω στον Αγαμέμνονα να φέρει ενισχύσεις. Οι άλλοι συνεχίσαμε και παρά το μέγα κύμα του Αιγαίου (που ασφαλώς και δεν το αναφέρει έτσι), μέσα σε τέσσερεις μέρες, στο Άργος αφήσαμε τον Διομήδη, κι εγώ μετά απληροφόρητος έφτασα στην Πύλο απευθύς. Μάθαμε για τους άλλους ότι γύρισαν, το γιό του Αχιλλέα, τον Φιλοκτήτη, τον Ιδομενέα, ακόμα και για τη δολοφονία του Αγαμέμνονα και την εκδίκηση του Ορέστη. …Με τον οποίο σου εύχομαι να μοιάσεις.’’​
201-209 Συγκινημένος ο Τηλέμαχος δυσκολεύεται να πιστέψει ότι θα πετύχει κάτι τέτοιο.​
210-224 ‘’- Αν σε βοηθάει κι εσένα η Παλλάδα όπως βοήθαγε τον Οδυσσέα στην Τροία ‘τον χάσανε το γάμο'.​
225-228 Συγκινημένος ο Τηλέμαχος δυσκολεύεται να πιστέψει ότι θα πετύχει κάτι τέτοιο.​
229-238 Η γλαυκώπις Αθηνά (της ‘μητρικής’ φροντίδας) παρεμβαίνει να του θυμίσει ότι ο Θεός όλα τα μπορεί και, καλύτερα που αργεί να γυρίσει παρά να πάει σαν το σκυλί στ’ αμπέλι όπως ο Αγαμέμνονας.​
240-252 ‘’- Ας τ’ αφήσουμε αυτά’’ διέκοψε ο Τηλέμαχος και ζήτησε να μάθει από τον Νέστορα τα καθέκαστα περί του Αγαμέμνονα και γιατί τον άφησε αβοήθητο ο Μενέλαος.​
253-312 ‘’- Αν ήτανε εδώ, τον Αίγισθο τα όρνια θα τον τρώγανε και ούτε μνήμα’’, και περιγράφει ο Νέστορα ότι όταν πολεμούσαμε στην Τροία, ο Αίγισθος ξελόγιασε την Κλυταιμνήστρα, και αφού απήγαγαν και εγκατέλειψαν σε βραχονησίδα τον αοιδό που είχε αναλάβει να την προσέχει, την πήρε στο δικό του το παλάτι (κι όχι όπως ο Αντίνοος που θέλει να πάρει και το παλάτι). Κατά την επάνοδο του Μενελάου, έξω από το Σούνιο πεθαίνει ο τιμονιέρης του Φρόντις Ονητορίδης, κι ώσπου να σταματήσει να τον θάψει, χάλασε ο καιρός και το κύμα τους παρέσυρε στην Κρήτη όπου τους τσάκισε όλα πλην πέντε από τα καράβια και τα οποία πέντε παρασύρθηκαν στην Αίγυπτο. Πίσω, κι αφού ο Αίγισθος σκότωσε τον Αγαμέμνονα, κι αφού ο Ορέστης είχε φυγαδευτεί εις τας Αθήνας, κατέλαβε επί επταετία και τις Μυκήνες. Και ο οποίος Ορέστης επανερχόμενος ως άνδρας πια τον έσφαξε και την ίδια μέρα της δεξίωσης του τάφου επέστρεψε ο Μενέλαος με τα καράβια γεμάτα δώρα από την Αίγυπτο (πάω στοίχημα, ο τύπος αρχαιοκάπηλος θα ήταν και άδειαζε τάφους τόσα χρόνια).​
313-328 Χωρίς να διακόψει το λόγο του ο Νέστωρ τον καλεί να επιστρέψει το συντομότερο στην Ιθάκη, μη του τα ρημάξουν και τα υπόλοιπα κατά την απουσία. Πρώτα όμως να πεταχτεί μέχρι τον Μενέλαο να μάθει κι άλλα.​
329-355 Άρχισε να νυχτώνει κι η Αθηνά προτείνει να ολοκληρωθούν οι τελετές για να πάνε για ύπνο. Κι εκεί που κινούσαν για το πλοίο ο Νέστορας προτείνει να τους φιλοξενήσει.​
356-372 Η Αθηνά προφασίζεται υποχρέωση που έχει στους Καύκωνες εκεί κοντά, γίνεται Φήνη, ένα πτηνό και φεύγει.​
373-403 Έκθαμβοι όλοι και αμέσως αντιλαμβάνεται ο Νέστορας ότι είχε ενώπιόν του την Τριτογένεια Αθηνά. Βεβαιώνει τον Τηλέμαχο ότι με την Αθηνά στο πλευρό του δεν φοβάται κανέναν, προσεύχεται, υπόσχεται αυριανές θυσίες για την Αθηνά αυτή τη φορά, τον εισακούει η θεά, κατευθύνονται στο παλάτι, κάθονται στους θρόνους, κάνουνε σπονδές στην Αθηνά με το καλύτερο κρασί, πάνε οι άλλοι στα σπίτια τους για ύπνο και στρώνουν κρεβάτι δίπλα στου Πεισίστρατου για τον Τηλέμαχο.​
404-429 Το πρωί στους θρόνους καθισμένοι, ο Νέστορας καλεί το πλήρωμα πλην δυο απ’ το πλοίο και δίνει οδηγίες για τη θυσία προς τη θεά μια που τους επισκέφτηκε εναργής.​
430-463 Η ιεροτελεστία με τη θυσία του βοδιού.​
464-468 Η πριγκίπισσα καλή Πολυκάστη λούζει τον Τηλέμαχο, ώστε να πάρει την ευλογία αυτού του εκλεκτού της Αθηνάς, ακόμα και το σπέρμα του. Είναι η λεπτομέρεια που αναζητούσε ο Αδριανός από το μαντείο των Δελφών. Είναι ο Όμηρος παιδί της ένωσης του Τηλεμάχου με την καλή Πολυκάστη.​
468-480 Στο γεύμα για τη συνέχεια ο Νέστωρ δίνει εντολή να ετοιμάσουνε το άρμα για τη Σπάρτη.​
481-497 Ο Τηλέμαχος με τον Πεισίστρατο ξεκινούν για τη Σπάρτη της Πελλάνας και του Μενελάου. Διανυκτερεύουν στ’ Αρφαρά ή Φηρές στον Διοκλή και φτάνουν στον προορισμό τους το άλλο σούρουπο.​

Η Σπάρτη του Μενελάου δεν είναι ίδια με τη σημερινή. -όπως το ίδιο συμβαίνει και με την Ιθάκη- η Ομηρική είναι άλλη από τη σημερινή. Σήμερα η Σπάρτη είναι αυτή που θεμελίωσαν οι Δωριείς.

Την εποχή των Αχαιών και του βασιλιά Μενελάου ήταν στην Πελλάνα, πολλά χιλιόμετρα βόρεια της σημερινής πρωτεύουσας του νομού Λακωνίας.

Στην Πελλάνα μάλιστα βρέθηκαν καταπληκτικά ευρήματα Μυκηναϊκής περιόδου: Ελενείον (ναός αφιερωμένος στην Ελένη), μεγάλοι θολωτοί τάφοι και άλλα που βρίσκονται ακόμα στο στάδιο της έρευνας και αποκάλυψης.


Αντίθετα η Ομηρική Πύλος ταυτίζεται με την ευρύτερη σημερινή θέση και ειδικά, η παραλία άφιξης του Τηλεμάχου, όπου και οι τελετές για τον Ποσειδώνα, είναι στο αμμουδερό κομμάτι των γνωστών φωτογραφιών.

Όσο για την πρωτεύουσα και τα ανάκτορα του Νέστορα, αυτά είναι πράγματι στον Εγκλιανό, ακριβώς σε απόσταση τόση όση απείχε το σημείο, που αποχαιρέτησε ο Τηλέμαχος το γιο του Νέστορα Πεισίστρατο (κοντά στην παραλία) από τα ανάκτορα...

...Γι’ αυτό δεν αποπειράθηκε να έλθει στην επιστροφή από τη Σπάρτη (βλ. ραψωδία ο΄), ο ίδιος ο Νέστορας να κατακρατήσει τον Τηλέμαχο και να παρατείνει τη φιλοξενία, παρ’ όλο ότι η συνάντηση με το μάντη Θεοκλύμενο, στη συνέχεια, θα καθυστερούσε την αναχώρηση κατά μία ώρα.



ΕΙΚΟΝΕΣ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ:
- ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΝΟΤΙΟΥ ΙΟΝΙΟΥ με τα νησιά κάτωθεν της ΛΕΥΚΑΔΑΣ: Μεγανήσι, Κάλαμος, Καστός, Αρκούδι, Άτοκος, Οξειά και λοιπές ΕΧΙΝΑΔΕΣ, ΙΘΑΚΗ, ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑ,​
ΖΑΚΥΝΘΟΣ από βορρά προς νότο, καθώς επίσης Ακαρνανικά παράλια, δυτικός ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟΣ κόλπος, δυτική Πελοπόννήσοσ , ΜΕΣΣΗΝΙΑΚΟΣ κόλπος. Διακρίνεται η ΛΙΜΝΗ ΚΑΪΑΦΑ και η ΠΥΛΟΣ (Πηγή: Υδρογραφική Υπηρεσία Π. Ν.).​
- Το καραβάκι σύμβολο της θεωρίας του Ν. ΛΙΒΑΔΑ.​
- ΔΙΑΔΡΟΜΗ του πλοίου του Τηλεμάχου. Η ημερήσια συμβολίζεται με κανονική γραμμή, ενώ η νυχτερινή με διακεκομμένη... Με βάση τη θεωρία που αναπτύσσεται στο βιβλίο «ΟΜΗΡΙΚΗ ΙΘΑΚΗ ΕΙΝΑΙ Η ΠΑΛΙΚΗ ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ».​
- Φωτογραφίες δεξιά: Αναπαράσταση του παλατιού του Νέστορα ( Piet de Jong ) και Τοιχογραφία από την Ομηρική Πύλο στον Εγκλιανό Μεσσηνίας, με βάση τους στίχους:​
«...Ἄν δ’ ἄρα Τηλέμαχος περικαλλέα βήσετο δίφρον·
πὰρ δ’ ἄρα Νεστορίδης Πεισίστρατος ὄρχαμος ἀνδρῶν
ἐς δίφρον τ’ ἀνέβαινε καὶ ἡνία λάζετο χερσίν·...»
Οδύσσεια γ΄ 481-483
...Κι ανέβηκε λοιπόν Τηλέμαχος πάνω στο αρματάκ ι το πανέμορφο·
κι από κοντά Πεισίστρατος ο ‘Νεστορίδης’ ο ομαδάρχης των ανδρών
στο αμαξάκι και ανέβαινε και τα ηνία τα κρατούσε με τα χέρια...​
- Αεροφωτογραφία, αριστερά, του χώρου της άφιξης του Τηλεμάχου, όπου και οι πρωινές τελετές, με βάση το στίχο:
«...ἐς Πύλον ημαθόεντα...» = ...στην Πύλο την ΑΜΜΩΔΗ...
Οδύσσεια β΄ 359
ΕΙΚΟΝΕΣ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟΥ:
- «...ΕΠΕΑ ΠΤΕΡΟΕΝΤΑ...» Οδύσσεια ο΄ 208​
Ανάκτορο της Πύλου: Τοιχογραφία ΑΟΙΔΟΥ με ΦΟΡΜΙΓΓΑ (συμπληρωμένη από τον Piet de Jong). Το υπερφυσικό πτηνό έχει ΛΑΤΡΕΥΤΙΚΟ ΛΟΦΙΟ και είναι αλληγορία τής χαρακτηριστικής φράσης των ΕΠΩΝ. Ο Όμηρος είναι σύγχρονος των γεγονότων!
Επίσης όταν ενώπιον του Νέστορα η Αθηνά-Μέντωρ, συνοδός του Τηλεμάχου μεταμορφώθηκε σε πτηνό:
«...Ὧς ἄρα φωνήσασ’ ἀπέβη γλαυκῶπις Ἀθήνη
φήν ῃ εἰδομένη· θάμβος δ’ ἕλε πάντας ἰδόντας
...»
Οδύσσεια γ΄ 371-372
- «...ἐκ ῥ’ ασαμινθου βῆ..» = ...κι ως έβγαινε απ’ το λουτρό...
Οδύσσεια γ΄ 468​
Ακόμα και αυτό αποκαλύφθηκε στον Εγκλιανό της Μεσσηνίας. Είναι πολύ τυχεροί οι άνθρωποι εκεί: Βρήκαν τον ασάμινθο που πλύθηκε ο Τηλέμαχος ! !
 
Τελευταία επεξεργασία:
Μπλουζα Κάτω μέρος